{"id":1760,"date":"2014-07-29T13:36:58","date_gmt":"2014-07-29T12:36:58","guid":{"rendered":"http:\/\/opdacia.org\/?p=1760"},"modified":"2014-07-29T13:50:29","modified_gmt":"2014-07-29T12:50:29","slug":"okumenisk-olsokmesse","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.opdacia.org\/?p=1760","title":{"rendered":"\u00d8kumenisk olsokmesse"},"content":{"rendered":"

Olsok – Olav den Heilage<\/a><\/p>\n

\"Olav-antemensalet\"<\/a>Dagens ord g\u00e5r rett til kjernepunktet av det kristne Evangeliet. Kj\u00e6rleiken ber i seg offervilje, slik Jesus \u00f2g framhevar det i Johannesevangeliet: \u00abIngen har st\u00f8rre kj\u00e6rleik enn den som gjev sitt liv for sine vener\u00bb (Joh. 15,13). Kristus lovar disiplane at somme av dei vil m\u00e5tte t\u00f8me den kalken som Herren sj\u00f8lv m\u00e5 drikke, men at dei for dette ogs\u00e5 vil prisast salige i himmelen. Soleis har alltid martyriet vore h\u00f8gt akta i Kyrkja, sidan det utrykker agape<\/em>, den betingelseslause kj\u00e6rleiken som speglar Guds holdning til oss.<\/p>\n

En slik total overgjeving er ogs\u00e5 fullendinga av kristentrua, men trusvegen byrjar sjeldan der, og martyriet er d\u00e5 heller ikkje mange gitt. Heldigvis f\u00e5r me sei. Nei, trusvegen byrjar som regel varleg. Paulus skriv i fyrste brevet til korintarane om korleis han n\u00e6rar dei truande med mj\u00f8lk; fast f\u00f8de klarar dei enno ikkje (1. Kor 3,2). Det viser korleis kyrkja alltid har hatt syn for \u00e5ndeleg vekst tilpassa kvar einskild kristen sitt liv. Det tek tid \u00e5 bli fylt av Evangeliets bodskap. Det tar tid \u00e5 la seg prege av Gud.<\/p>\n

I dag feirar me Heilag Olav, ein mann som sj\u00f8lv gradvis vaks inn i si eiga tru, og i Kyrkja si tru, og som til slutt let seg femne av fylden av det mysteriet som openberrar seg i Kristi korsoffer p\u00e5 Golgata. Hans liv vert verkeleg til\u00a0Imitatio Christi<\/em>\u00a0\u2013 til ein som lever i Kristi etterfylging heilt fram til offerd\u00f8den. Det er denne stadige fordjupinga i trua hj\u00e5 Heilag Olav som fasinerer oss, som inspirerer oss og som ogs\u00e5 utfordrar. Det er spanande \u00e5 fylgje hans trusutvikling, eit trusliv som vert prega av Kyrkja b\u00e5de i vest og i aust.<\/p>\n

Olav Haraldsson er ein outsider<\/em> i kyrkjelege kretsar. Han veks ikkje opp med salmar og b\u00f8n, messefeiring og andaktsfulle stunder. Han er ein viking, der \u00e6tt, \u00e6re og omd\u00f8me er dei sentrale verdiane han byggjer p\u00e5. Men sj\u00f8lv om han b\u00e5de plyndrar og drep har denne vikingen eit ope og undrande hjarte. Han kjem i n\u00e6rkontakt med kristendomen som veks fram i Europa, og s\u00e6rs viktig blir overvintringa i Rouen som gjest hj\u00e5 Richard II. D\u00e5 er Olav knapt 20 \u00e5r gamal.<\/p>\n

Kva var det som drog Olav mot kristentrua? Var det samtalane med den franske adelen denne vinteren i Rouen, og utlegginga av Kvitekrist som den sterkaste Kongen, som r\u00e5r over b\u00e5de liv og d\u00f8d? Var det m\u00f8te med Kyrkja, med den velorganiserte samfunnsorden som sprang ut av ordenssamfunna og kyrkja si leiing? Eller var det dei mange historiene om sverdkristninga til Charlemagne<\/em>, Karl den Store, som vann Olav si merksemd? Sonen til Olav fekk jo namnet Magnus, og b\u00e5ten han stemna tilbake til Noreg med kalla han Karls-hovde\u2026<\/p>\n

Eller var det kanskje dei smygande tonane fr\u00e5 den gregorianske songen, mystikken fr\u00e5 lysskimmeret i kyrkjeromet, den dragande, guddommelege liturgien der Gud sj\u00f8lv kommer n\u00e6r? Me tenkjer s\u00e5 lett i intellektuelle banar i v\u00e5r tid, og gl\u00f8ymer estetikkens kraft som kan drive mennesket like inn i Guds famn, i samspelet mellom det vakre, det sanne og det gode.<\/p>\n

\"Relieff<\/a>

Relieff av Heilag Olav p\u00e5 Ndarosdomen.<\/p><\/div>\n

Sanninga er truleg at alt dette var med p\u00e5 \u00e5 prege det unge kongsemnet. Olav l\u00e9t seg fylle av truslivet i heile sitt mangfald, og opna seg for den djupe sjelelege og \u00e5ndelege omdanninga me kallar heilaggjeringa. Og d\u00e5 Olav etter sin d\u00e5p i Rouen vendte heimover hadde han tatt opp i seg ein visjon, der kristninga av Noreg og eit samla konged\u00f8me fall saman i eit og same m\u00e5l, uskiljeleg og sameint. Eit konged\u00f8me m\u00e5tte vere eit kristent konged\u00f8me, berre slik kunne han realisere sitt m\u00e5l.<\/p>\n

Men sj\u00f8lv om Olav lukkast i sin misjon den fyrste tida vert han snart sl\u00e5tt tilbake, og m\u00e5 flykte i eksil. Han dreg til Gardarrike, der han har b\u00e5de slekt og vern. Men den ufrivillige retretten tyngjer det unge kongsemnet. Passivisert og usikker s\u00f8kjer Olav til b\u00f8na og aust-kyrkja sin liturgi. Han brytast med seg sj\u00f8lv, med sitt forsett og trulig \u00f2g med si tru. Kva no,sp\u00f8r han seg, men f\u00e5r ikkje svar. Skal han dra p\u00e5 pilegrimsferd til Jorsal, eller gje opp all verdsleg makt og tr\u00e5 inn i ein munkeorden?<\/p>\n

Det me ser i Kong Olav er eit menneske som Gud kallar stadig djupare inn i trua sitt skjulte liv. Heilag-Olav sin veg er som ei Jakobs-reise. I Frankrike er det som han f\u00e5r sj\u00e5 himmelstigen der Guds englar stig opp og ned. I Russland kjempar han sin indre, stride kamp med Gud, og seier som Jakob: \u00abEg slepper deg ikkje utan at du velsignar meg!\u00bb (jf 1 Mos 32,26)<\/p>\n

Samstundes er det som ein \u00f8kumenisk trusveg Olav vandrar p\u00e5. Hans kristningsverk hentar kraft b\u00e5de fr\u00e5 vest og fr\u00e5 aust, og Olav sj\u00f8lv vert senka stadig djupare ned i trusmysteriet inntil han finn forl\u00f8ysing i avgjerda om \u00e5 vende attende til heimlandet, i eit siste fors\u00f8k p\u00e5 \u00e5 samle Noreg til eit, kristent rike. Han g\u00e5r sitt endelikt i m\u00f8te med muntert sinn, om me skal tru Snorres saga. Glad og pratsam har han funne att gnisten i sitt indre. Det er denne gnisten som for alvor tenner trua si eld ved slaget p\u00e5 Stiklestad, og som opnar sj\u00f8lve folkesjela for Kristus og for den djupe forst\u00e5inga av samfunnet av dei truande.<\/p>\n

I dag m\u00f8test me her, b\u00e5de aust- og vestkyrkja, samla p\u00e5 luthersk initiativ. Me har alle del i den same gnisten som gav kraft og mot til Heilag Olav. P\u00e5 forskjellig vis er me frukt av den trua som har hatt feste i Noreg i tusen \u00e5r, og me ber med oss trusarven som fekk feste ved Kong Olav sitt kristningsverk, og som han ved Guds n\u00e5de fullf\u00f8rte etter sin eigen d\u00f8d.<\/p>\n

Som kristne i Noreg er me alle forplikta p\u00e5 Olavsarven, og me har alle ein misjon \u00e5 leve ut i v\u00e5rt land i dag. Skal me greie det m\u00e5 me s\u00f8ke den same vegen som Kong Olav gjekk. Ikkje at me skal opps\u00f8ke martyriet. Det finn diverre stad dagleg i andre delar av verda, og er ei sorg for oss alle \u00e5 bere.<\/p>\n

Men skal me lukkast med forkynninga i Noreg i dag m\u00e5 me s\u00f8ke fordjupinga i det kristne, evangeliske kallet. Me m\u00e5 s\u00f8ke mysteriet og b\u00f8na, gjerne i glede, men somme tider ogs\u00e5 i m\u00f8rke og uvisse. V\u00e5r tid treng ei kyrkje som v\u00e5gar \u00e5 vere seg sj\u00f8lv. Ikkje bel\u00e6rande. Heller ikkje alt for overberande. Me kan berre finne \u00e5ndeleg kraft gjennom eit autentisk kristenliv, og gjennom autentiske kyrkjesamfunn. Me m\u00e5 halde Kristus fram for folket gjennom ei h\u00f8gverdig feiring av Gudstenesta. Me m\u00e5 halde Kristus fram gjennom ei l\u00e6re som er truverdig og etterlevd hj\u00e5 dei truande sj\u00f8lv. Og me m\u00e5 halde Kristus fram gjennom det kristne fellesskap b\u00e5de innanfor v\u00e5re kyrkjesamfunn og mellom dei forskjellige konfesjonane. Og me m\u00e5 v\u00e5ge \u00e5 st\u00e5 fram i det offentlege rom med stort frimod. Me skal kanskje ikkje vente at alle skal vere einige i v\u00e5r st\u00e5stad rotfest i den kristne trua, men me har like fullt rett til \u00e5 ta del i det offentlege ordskifte fr\u00e5 v\u00e5r st\u00e5stad som kristne. V\u00e5r stemme trengs i eit samfunn som er i ferd med \u00e5 gjeve opp viktige etiske prinsipp som slo rot for tusen \u00e5r sidan. Menneskeverdet pressast fr\u00e5 mange hald, og det er ei viktig kristen plikt \u00e5 st\u00e5 tydelig fram med ein menneskevenleg etikk. Det er forkynning som er naudsynt b\u00e5de utanfor men \u00f2g innanfor kristne kretsar.<\/p>\n

Eg trur likevel det viktigaste me som kristne kan gjere i dag kan uttrykkast i omgrepet Ad fontes.<\/em> Me treng \u00e5 finne inn til kjeldene i oss sj\u00f8lve, der mysteriet openberrar seg, der Gud kjem oss i m\u00f8te. Lat oss med fornya iver vende oss til kjelder med levande vatn, og slik finne \u00e5ndeleg styrke til oppg\u00e5vene som ventar.<\/p>\n

Heilage Olav er v\u00e5r inspirasjon i v\u00e5rt misjonsarbeid, samstundes som han utfordrar! Hans offerd\u00f8d p\u00e5 Stiklestad krona han til Rex Perpetuus Norvegiae, Noregs evige konge. Han er ogs\u00e5 v\u00e5r konge, og som konge formanar han til \u00e5 vidaref\u00f8re sitt verk. Som kyrkjesamfunn st\u00e5r me alle med eit forvaltaransvar. Det byrjar med oss sj\u00f8lve.<\/p>\n

M\u00e5 Heilage Olav sj\u00f8lv g\u00e5 i forb\u00f8n for oss, og m\u00e5 Kristus kome oss til hjelp i v\u00e5r tid, han som lyer til alle truande sine b\u00f8ner.<\/p>\n

\"Haavar<\/a>

Haavar Simon Nilsen OP,
St. Dominikus kloster, Oslo<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Olsok – Olav den Heilage Dagens ord g\u00e5r rett til kjernepunktet av det kristne Evangeliet. Kj\u00e6rleiken ber i seg offervilje, slik Jesus \u00f2g framhevar det i Johannesevangeliet: \u00abIngen har st\u00f8rre kj\u00e6rleik enn den som gjev sitt liv for sine vener\u00bb … Les videre →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1760","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prekener"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1760"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1765,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1760\/revisions\/1765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}