{"id":1880,"date":"2014-10-19T01:05:44","date_gmt":"2014-10-19T00:05:44","guid":{"rendered":"http:\/\/opdacia.org\/?p=1880"},"modified":"2014-10-19T01:05:44","modified_gmt":"2014-10-19T00:05:44","slug":"var-djupaste-lojalitet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.opdacia.org\/?p=1880","title":{"rendered":"V\u00e5r djupaste lojalitet"},"content":{"rendered":"

29. alminnelige s\u00f8ndag (A)<\/a><\/p>\n

\"render_to_caesar\"<\/a>Kj\u00e6re br\u00f8r og systre!<\/p>\n

Evangeliet i dag handlar om lojalitet: Er det tilatt \u00e5 betale skatt til C\u00e6sar, eller ikke?<\/em>\u00a0Jesu motstandarar pr\u00f8vde igjen \u00e5 fange han i ei felle: Svara han at, ja, de er rett \u00e5 betale skatt til keisaren \u2013 s\u00e5 var han ein svikar av folket sitt, av Guds folk og av folkets Gud. Svara han nei, det er feil \u00e5 betale skatt til keisaren \u2013 s\u00e5 var han ein fiende av imperiet, av C\u00e6sar, av okkupasjonsmakta.\u00a0 I begge tilfelle ville dei ha noko p\u00e5 han, som grunn for \u00e5 f\u00e5 han fjerna.<\/p>\n

Men han fangar dei i deira eiga felle; dei blir svar skuldige; han vender utfordringa tilbake, dei m\u00e5 sj\u00f8lve ta stilling: Gi C\u00e6sar hva C\u00e6sars er, og Gud hva Guds er.<\/em><\/p>\n

Dermed l\u00e6rer han oss noko viktig om v\u00e5rt liv som truande i denne verda. <\/p>\n

C\u00e6sar, keisaren, eller kva namn og form styremaktene m\u00e5 ha, har ein viss rett i denne verda. Gud brukar samfunnsordningane som ein reidskap for \u00e5 halde fred og orden slik at det menneskelege livet kan utfalde seg; sosialt, kulturelt og p\u00e5 alle vis. Det skal finnast ei rettsordning i samfunnet, det skal finnast fungerande lover. Vi m\u00e5 rekne med \u00e5 vise respekt, betale skatt, oppf\u00f8re oss omsynsfullt og ryddig. Slik var dei fyrste kristne sit etos, sj\u00f8l om dei ikkje levde i eit kristent samfunn. Det kom seinare. I oldkyrkja heitte det:<\/p>\n

Gjer rett og skil mot alle: Svar skatt til den som skatt skal ha, og toll til den som toll skal ha. Ha age for den som har krav p\u00e5 age, gjev \u00e6re til den de skuldar \u00e6re\u2026. elska broskapen, ottast Gud, \u00e6ra keisaren <\/em>(Rom 13, 7\/\/ 1Pet 2,17).<\/p>\n

Dei kristne skulle ikkje vere asosiale eller sekteriske.<\/p>\n

Samtidig visste dei at keisarar, kongar, ja, ministrar og parlament og alle slags samfunnsordningingar ikkje er det same som Guds rike. Guds rike skal vere som ei surdeig i samfunnet, dei truande skal vere salt og ljos i verda \u2013 men Guds rike vil aldri kunne vere samanfallande med eit jordisk rike. Kyrkja har kunna hatt posisjon og prega samfunnet med sine verdiar \u2013 eller ho har m\u00e5tta g\u00e5 under jorda, i katkombane, eller i alle fall vore ein minoritet, ein motkultur. Faktum er at vi no er i ferd med \u00e5 vende tilbake til ein slik situasjon i v\u00e5r del av verda, etter mange hundre \u00e5r med kristen dominans.<\/p>\n

Guds fullstendige og fullkomnne rike er eit rike som skal kome, ved Kristi synlege gjenkomst, i parusien, i \u2019tilsynekomsten\u2019. Difor bed vi stadig: Adveniat regnum tuum\/\u2019Komme ditt rike\u2019<\/em>! Riket er her no, sj\u00f8l om det kan synast skjult, lite, ikkje-dominerande. Ein dag skal det kome i sin glans! Difor skal kyrkja heller ikkje forvente eller krevje at C\u00e6sar \u2013 eller styremaktene \u2013 alltid skal vere kristne. Det vi skal kunne forvente, er at dei skal ivareta rett og rettferd, at vi skal kunne leve i eit rettssamfunn.<\/p>\n

Br\u00f8r og systre! C\u00e6sar og styremaktene skal vi respektere og vi skal be for dei, s\u00e5 langt dei fremjar rimeleg rettsorden. Vi skal gi C\u00e6sar hva C\u00e6sars er.<\/em> Men: V\u00e5r djupaste lojalitet er Gud. Han som er kongen over kongane og Herren over herrane<\/em>. Difor hyller vi han i kvar messe: Kyrie, eleison! Herre, miskunn deg!<\/em> Det er Du som er v\u00e5r eigentlege Herre. Liturgien var i den tidlege kyrkja ikkje berre fromme og inderlege formuleringar, men hadde eit samfunnsmessig og kritisk potensiale i seg. Difor syng vi ogs\u00e5:<\/p>\n

Gloria in excelsis\/ \u00c6re v\u00e6re Gud i det h\u00f8yeste<\/em> \u2013 han er den h\u00f8gste \u2013 og: Du som sitter ved Faderens h\u00f8yre h\u00e5nd, miskunn deg over oss. For du alene er hellig, du alene er Herren, du alene er Den H\u00f8yeste,<\/em>-s\u00e5 \u00e5 seie den h\u00f8gste C\u00e6sar \u2013 \u00a0Jesus Kristus, med Den Hellige \u00c5nd i Gud Faderens herlighet.Amen<\/span>.<\/em><\/p>\n

Denne hyllinga song ogs\u00e5 martyrkyrkja n\u00e5r ho feira evkaristien i katakombane \u2013 og difor kunne dei truande, dei \u201dkristtrugne\u201d, ikkje hylle C\u00e6sar som den h\u00f8gste, som gud. Dei kunne gje C\u00e6sar \u201dhva C\u00e6sars er\u201d, men dei kunne ikkje gje han \u201dhva Guds er\u201d. Gud ville bruke til og med persarkongen Kyros i sin plan, men han skulle hugse, som vi h\u00f8yrde: Jeg er Herren, ingen annen!<\/em><\/p>\n

Korleis er det med oss? Vi skal vise alle skyldig respekt. Men er Kristus den som er den djupaste forpliktinga i livet v\u00e5rt? Eller lever vi eit splitta liv, eitt liv p\u00e5 jobben og i det offentlege og eit anna n\u00e5r vi er i messa? At vi skal gi C\u00e6sars \u201dhva C\u00e6sars er\u201d og \u201dGud hva Guds er\u201d, betyr ikkje at vi skal leve eit smart dobbeltliv, eitt liv i business og eit anna i b\u00f8n. Det kan vere freistande i eit samfunn der vi som kristne er n\u00f8ydde til \u00e5 leve i eit sekularisert samfunn som ofte fylgjer sine eigne lover. N\u00e5r det blir lojalietskonflikt m\u00e5 vi, som Skrifta seier,lyde Gud meir enn menneske<\/em> (Apgj.).<\/p>\n

M\u00e5 Gud gje oss d\u00f8mekraft her. Slik at vi blir mennske med integritet, ogs\u00e5 i vanskelege situasjonar. Er det noko som verkeleg trengs i samfunnet i dag, er det menneske med integritet. Som ikkje gir alle \u201dc\u00e6sarane\u201d meir enn dei skal ha, anten det er samfunnsmakter, pengemakter eller meiningsmakter.\u00a0 Lykkesmedar, profitt\u00f8rar, karrieristar og opportunistar er det nok av.<\/p>\n

Difor:<\/p>\n

Alltid freidig n\u00e5r du g\u00e5r\/veie Gud t\u00f8r kjenne\/\/selv om du til m\u00e5let n\u00e5r\/f\u00f8rst ved verdens ende!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

Denne preika publiserte broder Arnfinn p\u00e5 bloggen sin \u2013http:\/\/arnfinnharam.wordpress.com\/<\/a>\u00a0\u2013 den 16. oktober 2011.<\/em><\/p>\n

\"Arnfinn<\/a>

Arnfinn Haram OP (1948-2012),
St. Dominikus kloster, Oslo<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

29. alminnelige s\u00f8ndag (A) Kj\u00e6re br\u00f8r og systre! Evangeliet i dag handlar om lojalitet: Er det tilatt \u00e5 betale skatt til C\u00e6sar, eller ikke?\u00a0Jesu motstandarar pr\u00f8vde igjen \u00e5 fange han i ei felle: Svara han at, ja, de er rett … Les videre →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1880","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prekener-ar-a"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1880"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1884,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1880\/revisions\/1884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.opdacia.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}